“Sapiens

Posted by

“Sapiens – Lược sử về loài người” của Harari là cuốn sách tuyệt hay – một cuốn sách giúp “giải thiêng nhân loại”, được cổ suý bởi cả Bill Gates, Mark Zuckerberg và Barrack Obama, và đã được dịch ra trên 30 thứ tiếng.
Harari đưa ra nhiều quan điểm thú vị và bất ngờ về bức tranh tiến hoá của nhân loại, kể từ cuộc cách mạng nhận thức 70 ngàn năm trước, cuộc cách mạng nông nghiệp cách đây 10 ngàn năm, rồi đến cuộc cách mạng khoa học đang phát triển như vũ bão trong không đầy 500 năm qua… Nhưng dù từ thời ăn lông ở lỗ, cho đến hiện tại quyền năng không thua kém các vị thần, Sapien về bản chất vẫn chỉ là một loài động vật dối trá, hư cấu, ưa giết chóc, vô trách nhiệm và luôn bất mãn…
Tương lai của Sapien sẽ ra sao, trở thành những vị thần bất tử hay sẽ tuyệt diệt trong một ngày không xa, đã được Harari đề cập trong cuốn sách tiếp theo “Homo Deus: A Brief History of Tomorrow”, hy vọng sẽ sớm có mặt ở VN.
Bài thơ dưới đây khái lược lại cuốn Sapiens, ngõ hầu giúp những ai lười đọc nắm được một số quan điểm chính của tác giả. Mình đề tặng Nguyen Huy Cuong, một Sapien thần thánh với giải pháp HiStaff nổi tiếng chuyên để quản trị nguồn lực Sapiens trong các tổ chức, nhân sinh nhật của hắn 30/08, tất nhiên quà sinh nhật có kèm 1 bản sách cứng. Enjoy your day, Sapien! 🙂
KHÁI LƯỢC VỀ “LƯỢC SỬ VỀ LOÀI NGƯỜI”
Hơn hai triệu năm trước
Từ Châu Phi thiêng liêng
Có một loài động vật
Tên gọi là Sapien
Loài này cùng một nhánh
Với đám Khỉ nhân hình
Bao gồm Erectus,
Nean (*) và Tinh tinh
Một đêm tia bức xạ
Từ Vũ trụ thẳm đen
Rọi chiếu qua sa mạc
Tạo nên đột biến gen
Cuộc Cách mạng Nhận thức
7 vạn năm trước đây
Nguồn gốc sâu xa nhất
Chính do đột biến này
Hứng được tia vũ trụ
Sapien vốn hiền lành
Giữa ý thức – ngôn ngữ
Một kết nối hình thành
Chúng bắt đầu tán gẫu
Biết dựng chuyện sau lưng
Biết ngồi lê đôi mách
Việc trước đây chưa từng!
Nhờ khả năng tán gẫu
Đàn Sapien đông lên
Biết cùng nhau hợp tác
Tạo sức mạnh vô biên
Rồi chúng biết tưởng tượng:
Gốc cây này có ma
Núi kia nhiều thần thánh
Tôn giáo dần sinh ra
Chúng cũng biết hư cấu
Những khái niệm lạ thường
Như tình yêu, đạo đức
Lẫn địa ngục, thiên đường
Chúng còn biết chém gió
Về sứ mệnh, tầm nhìn
Về biên giới, tư bản
Hay giá trị đồng tiền
Nhờ năng lực tưởng tượng
Qua đó tạo niềm tin
Sapien thành vô đối
Thống trị khắp hành tinh…
***
Cuộc Cách mạng Nông nghiệp
Mười ngàn năm trước đây
Sapien bỏ hái lượm
Định cư và trồng cây
Toàn loài thì phát triển
Do lương thực dư thừa
Nhưng xét từng cá thể
Thoái hoá hơn ngày xưa
Cái điều tưởng nghịch lý
Thật ra rất tự nhiên:
Chính lúa mỳ, khoai, gạo…
Đã thuần hoá Sapien
Khai phá và giữ đất
Những quốc gia hình thành
Lịch sử của nhân loại
Là lịch sử chiến tranh
***
500 năm về trước
Khởi nguồn từ nước Anh
Cuộc Cách mạng Khoa học
Ập đến cực kỳ nhanh
Động lực cho phát triển
Khoa học lên đỉnh cao
Khi Sapien thừa nhận
“Mình ngu dốt làm sao” (**)
Tri thức dần tích luỹ
Với toán học làm nền
Đo đạc và quan sát
Những lý thuyết đầu tiên
Rồi công nghệ ứng dụng
Tràn ngập khắp Năm châu
Những bánh xe công nghiệp
Nghiến nát mặt địa cầu
AI (***) sẽ thay thế
Cộng đồng và gia đình
Khi hàng tỷ robot
Lao động khắp hành tinh
***
Suốt quá trình tiến hoá
Không làm vơi khổ đau
Những thành tựu khoa học
Cũng mong manh làm sao
Những làn sóng diệt chủng
Vẫn diễn ra triền miên
Vô số loài biến mất
Vì Homo Sapien
Công nghệ đã dần biến
Sapien thành thánh thần
Đám thần vô trách nhiệm
Bất mãn và tủi thân
Hơn hai triệu năm trước
Từ Châu Phi thiêng liêng
Trong vòng trăm năm nữa
Liệu còn không? Sapien!
P/S
Từng bị coi là xấu
Việc nói dối, buôn dưa…
Hoá ra là động lực
Của tiến hoá xa xưa
Nên bạn đừng xấu hổ
Khi nói xấu sau lưng
Và cũng đừng ngần ngại
Cứ chém gió tưng bừng…
30.08.2017
(*) Neanderthal
(**) Ignoramus
(***) Trí tuệ nhân tạo
———
Sáng nay nhận được bản chuyển từ bài thơ 5 chữ trên thành song thất lục bát, lời lẽ uyển chuyển, cuồn cuộn như mây vần gió vũ, thực đáng khâm phục. Tác giả là anh Đoàn Lê, chủ tịch của các loại hội, trưởng môn nhân của Vũ Gia thân pháp, một kẻ văn võ song toàn hiếm có. Thank you!
KHÁI LƯỢC NHÂN LOẠI DIỄN CA
Thuở giời đất nổi cơn gió bụi
Ở Châu Phi hai triệu niên tiền
Nảy nòi ra giống Sapien
Thoáng nghe thì lạ tả liền hiểu ngay:
Bọn chúng vốn cùng cây phả hệ
Sát kề bên đám Khỉ nhân hình
Gồm Erectus, Tinh tinh
Neanderthal sống thanh bình bên nhau
Đột nhiên có phép màu xuất hiện
Xạ tuyến như mộng huyễn giữa đêm
Đùng một phát đột biến gene
Đéo hiểu vũ trụ thẳm đen chơi gì
Như thả trúng con đề tắp lự
Nhận thức kia bỗng tự sinh ra
7 vạn năm – thuở rất xa
Dính tia vũ trụ thế là đổi thay
Cuộc cách mệnh dở hay chưa biết
Giống Sapien vốn nết hiền lành
Ý thức – ngôn ngữ đôi ngành
Tự dưng kết nối hình thành mẹ luôn
Bọn chúng bắt đầu buôn đủ thứ
Nội dung cùng ý tứ tràn lan
Từng bầy từng nhóm râm ran
Hễ sểnh ra cái họp bàn ngồi lê
Lâu thành nghiện thành phê lòi tĩ
Đàn Sapien lũ lĩ đông lên
Tạo ra sức mạnh vô biên
Bắt tay hợp tác dưới trên đồng lòng
Rồi dần biết mông lung vẽ chuyện
Thần cây đa, ma hiện cây đề
Kéo nhau vào chốn u mê
Tôn giáo tín ngưỡng bốn bề thoát thai
Rồi hư cấu đủ bài văn vẻ
Khái niệm chung cho trẻ lẫn già
Tình yêu, đạo đức, vị tha
Thiên đường, địa ngục, tề gia, giữ mình…
Rồi được thể linh tinh chém chuối
Sứ mệnh và cốt lõi, tầm nhìn
Hay là giá trị đồng tiền
Định nghĩa tư bản, đường biên sơn hà
Nhờ tưởng tượng thành ra ngon vãi
Niềm tin còn cháy mãi bao đời
Sapien thống trị khắp nơi
Địa cầu thành mẹ sân chơi riêng mình
***
Cuộc cách mệnh nâng trình Nông nghiệp
Vạn năm xưa còn tiếp đến nay
Định cư mí lị trồng cây
Ba trò hái lượm bỏ ngay tức thì
Lương thực lắm ăn gì cho hết
Loài Sapien phát triển chớ đùa
Xét từng đồng chí thì chưa
Thậm chí thoái hoá hơn xưa rất nhiều
Nghe thì tưởng là điều nghịch lý
Nhưng nếu ta ngẫm kỹ thấy luôn
Lúa mì, khoai, gạo… no dồn
Đã thuần hoá – phá sập nguồn Sapien
Khai phá đất, nới biên bờ cõi
Những quốc gia, dòng dõi hình thành
Thì ra lịch sử chiến tranh
Lịch sử nhân loại song hành một đôi
***
5 thế kỷ lạc trôi về trước
Khởi nguồn từ đất nước Ăng lê
Cách mệnh Khoa học ập về
Như gió như bão bốn bề bủa vây
Có động lực đủ đầy phát triển
Khoa học bèn thẳng tiến đỉnh cao
“Mình mới ngu dốt làm sao” (*)
Sapien thừa nhận thều thào trách thân
Tri thức được dần dần tích tụ
Toán học làm công cụ xây nền
Từ những lý thuyết đầu tiên
Đo đạc, quan sát rồi biên thành bài
Rồi công nghệ nối dài nhân rộng
Những bánh xe chấn động địa cầu
Nghiến nát con mẹ năm châu
Hi tech hi tiếc đéo đâu cũng đầy
AI (**) lầm lũi đợi ngày thay thế
Cộng đồng, bao đế chế, gia đình
Khi lao động khắp hành tinh
Tuyền là robot đạo binh khổng lồ
***
Điểm lại suốt sơ đồ tiến hoá
Chẳng thể làm vơi xoá khổ đau
Thành tựu khoa học dẫu sao
Mong manh bỏ mẹ – đứa nào cãi đi!
Nạn diệt chủng không gì ngăn chặn
Vô số loài biến mất tự nhiên
Vì đám Homo Sapien
Lặp đi lặp lại triền miên tháng ngày
Công nghệ đã đổi thay giống đó
Sapien ngồi thế chỗ thánh thần
Bất mãn xen lẫn tủi thân
Vô cảm sống kiếp phù vân uột èo
Hai triệu năm trôi vèo một nhát
Từ Châu Phi làm phát đến giờ
Trăm năm khuấy một cuộc cờ
Sapien còn – mất ai ngờ được đây…
P/S
Từ báo Đảng đến Phây đều bảo
Tuyệt không nên nói láo, buôn dưa…
Hoá ra động lực đẩy đưa
Tạo nên tiến hoá từ xưa chính là
Nên bạn chớ có mà xấu hổ
Khi đặt điều, búa, nổ sau lưng
Vung tay chém gió tưng bừng
Xung thiên khí thế chẳng ngừng – nhớ nghe!
02/9/2017
(*) Ignoramus
(**) Trí tuệ nhân tạo

23 comments

  1. vĩ đại. nhất là đoạn về “cosmic ray theory.” (nhưng hôm nào phải mô tả nó cho anh tô kỹ hơn một chút để nâng sự vĩ đại lên tầm cao hơn nữa.)

    1. Chúc buổi diễn đêm nay thành công rực rỡ nhé! Hôm nào sẽ thảo luận tiếp 😀

  2. Thơ cụ hay! Ngày tận thế của sapien sắp đến, nhưng không có nghĩa là sapien sẽ ngủm củ tỏi, nên chẳng lo 😀

    1. Chưa ngủm được đâu, dự án Gilgamesh mới bắt đầu mà, và nhân loại sẽ đổ rất nhiều tiền cho thứ này

  3. Em chào anh ạ, em xin phép share bài viết trên trang của Omega+ được không ạ? Cảm ơn anh.

  4. được cổ suý bởi cả Bill Gates, Mark Zuckerberg và Barrack Obama <= Em khinh cả ba con súc vật này.

  5. He..he… bác nói cũng phải. Chỉ có thần tiên như em thì mới lương thiện, tử tế. Thời buổi này làm thần tiên, sống giữa bầy súc vật nhiều khi cũng buồn nôn 😀

Comments are closed.